COP31 öncesindeki son büyük bakanlar toplantısı 5–8 Ekim tarihlerinde Fiji'de yapıldı. Liderler, yükselen deniz seviyelerinin gündelik hayatı ve kamu politikalarını doğrudan etkilediği Tuvalu'da da bir araya geldi. Organizatörlere göre toplantılar ve bağlantılı etkinlikler, 100'den fazla ülkeden 4.000'i aşkın katılımcıyı Pasifik'te buluşturdu.
Başlıca siyasi sonuç, 6 Ekim'de kabul edilen Taku Pakasoa Bildirgesi oldu.
Bildirge, Paris Anlaşması'nın küresel sıcaklık artışını 1,5°C ile sınırlandırma hedefi doğrultusunda daha güçlü adımlar atılmasını, iklim finansmanına erişimin iyileştirilmesini, iklim etkilerine karşı dayanıklılığın artırılmasını ve okyanusların korunmasını istiyor. COP28'de kabul edilen, enerji sistemlerinde fosil yakıtlardan uzaklaşılması yönündeki küresel taahhüdü de destekliyor.
Böylece Pasifik ülkeleri Antalya'ya taşıyacakları talepleri ortak bir metinde topladı. Emisyon azaltımı, iklim değişikliğine uyum, finansman ve okyanusların iklim kararlarındaki yeri Kasım ayındaki müzakerelerde ele alınacak.
COP31'deki görev paylaşımı Pasifik toplantısını ayrıca önemli kılıyor. Konferansa Türkiye başkanlık edecek. Avustralya'dan Chris Bowen ise müzakereleri yönetecek. Avustralya, COP öncesi toplantıları Fiji ve Tuvalu ile birlikte düzenledi. Pasifik ülkelerinin talepleri, Kasım görüşmelerini hazırlayan isimlere doğrudan aktarılmış oldu.
Toplantılarda COP31 Başkanlığının daha geniş siyasi programına yönelik öneriler de gündeme geldi.
Avustralya, Türkiye'nin 35-by-35 elektrifikasyon hedefini desteklediğini açıkladı. Bu hedef, küresel nihai enerji tüketiminde elektriğin payının 2035'e kadar %35'e çıkarılmasını öngörüyor.
Türkiye hedefi ilk kez haziranda duyurmuş, eylülde ise ilgili taahhüt girişimini başlatmıştı. Bu haftaki gelişme Avustralya'nın desteği ve girişime daha fazla ülkenin katılımını sağlama çabası.
Toplantının sonuçlarında bir Antalya Okyanus Bildirgesi hazırlanması ve 2030'a kadar dünya genelinde en az 300 milyon haneye çatı tipi güneş enerjisi sistemleri ulaştırılması önerisi de yer aldı. Çatı güneşi girişiminin COP31'de resmen başlatılması bekleniyor. Ayrıntıları, katılımcı ülkeler ve nihai metinler henüz kesinleşmedi.
Ayrıca elektrifikasyon, finansman, erken uyarı sistemleri, ormanlar ve okyanusları kapsayabilecek, COP31 Başkanlığının öncülüğünde hazırlanacak bir siyasi karar üzerinde çalışılıyor.
Şimdi bu önerilerin ülkelerin üzerinde uzlaşabileceği karar metinlerine dönüşmesi gerekiyor. Pasifik ülkeleri finansman ve emisyon azaltımı konusunda daha güçlü sonuçlar bekliyor. Türkiye ve Avustralya ise geniş destek bulabilecek bir siyasi sonuç elde etmeye çalışıyor.
Başkanlık öncülüğündeki kararın içeriği, Kasım ayına kadar izleyeceğimiz başlıca gelişmelerden biri.
Kaynaklar: Taku Pakasoa Bildirgesi · Pre-COP sonuçları · Türkiye'nin elektrifikasyon girişimi — Haziran