Giriş: Bir çevre iddiasının dayandığı verileri incelemek önemlidir. Aynı zamanda standın tamamının, görsellerin, hediyelerin ve ortaklıkların ziyaretçide nasıl bir izlenim bıraktığına da bakmak gerekir.
Bir pano üzerindeki tek cümle teknik olarak doğru olabilir. Ancak yanında yer alan görsel, etkinlik sponsoru veya promosyon ürünü o cümlenin desteklediğinden daha geniş bir çevresel başarı izlenimi yaratabilir. Bu nedenle COP31 iletişimini baskıya veya yayına göndermeden önce bütün malzemeleri birlikte değerlendirmek gerekir.
1. Ziyaretçinin göreceği bütün iddiaları listeleyin
Stand panolarını, videoları, sunumları, ürün etiketlerini, internet sayfalarını, konuşma notlarını, etkinlik tanımlarını, hediyeleri ve dijital uygulama metinlerini bir araya getirin. Açık ifadelerin yanı sıra sembollerle ve görsel tercihlerle verilen mesajları da not alın. Her materyal için bir kurum içi sorumlu belirleyin.
2. Altı soruyla kontrol edin
| Boyut | Sorulacak soru | Uyarı işareti |
|---|---|---|
| Açıklık | Tam olarak ne iddia ediliyor? | Kapsamı belirtilmeyen “yeşil” veya “çevre dostu” sözü |
| Kanıt | Güncel ve ilgili veri var mı? | Genel bir niyet beyanıyla büyük bir başarı iddiası |
| Kapsam | Hangi tesis, ürün veya emisyonlar dahil? | Tek projenin tüm kurum adına sunulması |
| Zaman | Gerçekleşmiş sonuç mu, gelecek hedefi mi? | 2030 hedefinin bugünkü performans gibi anlatılması |
| Karşılaştırma | Referans yıl ve hesaplama yöntemi belli mi? | “%50 daha iyi” ifadesinin karşılaştırma noktası olmaması |
| Genel izlenim | Görsel, ortaklık veya hediye daha büyük bir anlam mı yaratıyor? | Anlatılan ilkeyle ziyaretçinin gördüğü uygulamanın çelişmesi |
3. Bulguları uygulanabilir biçimde sınıflandırın
- Yayını durdur / kanıt iste: Önemli bir iddia yetersiz kanıtlı veya yanıltıcı görünüyorsa kanıt ve gerekiyorsa uzman görüşü gelene kadar yayımlamayın.
- Düzelt: İddia savunulabilir olabilir; ancak dil, kapsam veya görseller net değil.
- Açıkla: Kanıt mevcut, fakat metodoloji veya önemli koşullar görünür olmalı.
- Kayda al ve ilerle: Kaynağı, kapsamı ve onayı uygun görünen ifadeyi gerekli diğer kontroller saklı kalmak üzere kullanın.
Her bulgu için materyali, tam ifadeyi, istenen kanıtı, sorumluyu, önerilen düzeltmeyi ve son tarihi kaydedin. Bir kurumu peşinen “yeşil yıkama yapıyor” diye etiketlemek yerine, somut iddianın yarattığı riski tarif edin.
4. Fiziksel deneyimi de değerlendirin
Promosyon malzemesi gerekli mi? Uzun süre kullanılacak mı? Malzeme ve tedarik iddiaları belgelenebiliyor mu? Stand parçaları yeniden kullanılacak mı? Ziyaretçi deneyimi kurumun açıkladığı ilkelerle tutarlı mı? Plastik bir ürünün bulunması tek başına yeşil yıkamanın kanıtı değildir; geri dönüştürülmüş içerik de otomatik olarak sürdürülebilirlik anlamına gelmez. Değerlendirme, somut etkiler ve verilen mesaj arasındaki tutarlılığa dayanmalı.
5. Düzenlemeleri birbirine karıştırmayın
Avrupa Birliği'nin 2024/825 sayılı, tüketicilerin yeşil dönüşüm için güçlendirilmesine ilişkin Direktifi, Avrupa Komisyonunun bilgisine göre 27 Eylül 2026 itibarıyla uygulanmaya başladı. Bu düzenlemenin hangi faaliyet, ülke ve tüketici iletişimine uygulanacağını ayrıca incelemek gerekir. Ayrı bir düzenleme olan Green Claims Directive ise 9 Ekim 2026 kontrolünde hâlâ yasama teklifi aşamasındadır. Onu yürürlüğe girmiş bir kanun gibi sunmayın. Türkiye'deki reklam ve tüketici mevzuatı dahil, ilgili hukuk düzeni ve kullanım bağlamı ayrıca değerlendirilmelidir.
6. Yarım saatlik eleştirel değerlendirme yapın
İletişim ekibinden, sürdürülebilirlik/proje ekibinden ve hazırlığa doğrudan katılmamış bir çalışma arkadaşından üç kişilik küçük bir grup oluşturun. En güçlü üç iddiayı, dayandıkları kanıtları ve olası üç yanlış anlaşılma biçimini belirleyin. Gerekli düzeltmeleri karara bağlayın. Son tasarımlar tamamlandığında testi tekrarlayın.
Yayın öncesi kontrol listesi
- [ ] Açık ve örtük bütün iddialar toplandı.
- [ ] Kaynak, karşılaştırma yılı, kapsam ve metodoloji belgelendi.
- [ ] Hedefler tamamlanmış iş gibi gösterilmiyor.
- [ ] Standın görselleri, promosyonlar ve ortaklıklar birlikte incelendi.
- [ ] Kullanılan sertifika/etiketlerin yetkisi ve anlamı kontrol edildi.
- [ ] Gerekli durumlarda hukuki veya teknik uzman incelemesi yapıldı.
- [ ] Açık kalan sorular için sorumlu ve karar tarihi belli.
Sınır: Bu rehber hukuki görüş, sertifikasyon veya emisyon doğrulaması değildir. İletişimin eleştiriden tamamen korunacağını da garanti etmez.
Doğrulama kaynakları: Avrupa Komisyonu — sürdürülebilir tüketim; AB Direktifi 2024/825; Avrupa Komisyonu — Green Claims teklifinin durumu. Kontrol: 9 Ekim 2026.
SICI'den destek: Social Institute of Change and Impact (SICI), iddia ve materyalleri kanıt, tutarlılık ve iletişim riski açısından değerlendirip önceliklendirilmiş düzeltme listesi hazırlayabilir. COP31 planlarınızı görüşelim